مقایسه بهزیستی روان‌شناختی، شادی، سلامت عمومی و احساس تنهایی در بانوان ورزشکار و غیرورزشکار

در پژوهشی که به کوشش دکتر قربان همتی علمدارلو و با حمایت اداره کل ورزش و جوانان استان فارس در سال 1396 روی تعداد 764 نفر نمونه (382 نفر ورزشکار، 382 نفر غیرورزشکار) انجام گرفت. با استفاده از ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه بهزیستی روان‌شناختی ریف-فرم کوتاه (1989)، پرسشنامه شادمانی هنریان (1386)، پرسشنامه سلامت عمومی گلبرگ (1978)، و پرسشنامه احساس تنهایی دهشیری و همکاران (1387)؛ نتایج بررسی ها نشان داد که تفاوت معناداری بین بانوان ورزشکار و غیر ورزشکار در بهزیستی روان‌شناختی، شادی، سلامت عمومی و احساس تنهایی وجود دارد، بدین صورت که بانوان ورزشکار در همه متغیرها وضعیت بهتری نسبت به بانوان غیر ورزشکار داشتند. همچنین تفاوت معناداری بین بانوان ورزشکار فعال در رشته‌های ورزشی تیمی نسبت به بانوان ورزشکار فعال در رشته‌های ورزشی انفرادی در خرده مقیاس­های بهزیستی روان‌شناختی، نمره کل شادی، نمره کل و خرده مقیاس­های سلامت عمومی و خرده مقیاس­های احساس تنهایی به دست آمد.


بهزیستی روان‌شناختی

نمرات بانوان ورزشکار در نمره کل و همه خرده مقیاس­ها بالاتر از نمرات بانوان غیر ورزشکار بود، در واقع بانوانی که ورزشکار هستند از بهزیستی روان‌شناختی بهتری برخوردار هستند.در تبیین یافته فوق چنین می­توان گفت با توجه به این که در رشته‌های ورزشی انفرادی شخص به صورت فردی برنامه­ ریزی کرده و تلاش می‌کند لذا به میزان بیشتری نسبت به رشته های تیمی از نظر فردی رشد می‌کند، در واقع در رشته‌های ورزشی تیمی چون شخص همگام با گروه فعالیت‌ها را انجام می­دهد، لذا رشد شخص نیز منوط به برنامه گروه می‌باشد، و شخص به صورت انفرادی نمی­تواند مسیر خود را طی کند. 

بنابراین می­توان به نقش و تأثیر ورزش در سلامت روانی و بهزیستی روان‌شناختی اذعان کرد بدین صورت که بانوان ورزشکار که به طور منظم ورزش می­کنند تصوری بهتری از خود و ویژ­گی­های خود داشته و اعتماد به نفس بهتری پیدا می­کنند و همچنین با توجه به تأثیر ورزش بر جسم و اندام، به تبع رضایت بهتری از اندام خود دارند که این رضایت بر بهزیستی روانی آن­ها تأثیر می­گذارد.


شادی

همچنین نتایج این پژوهش نشان داد که نمرات بانوان ورزشکار در شادی بیشتر از نمرات بانوان غیر ورزشکار بود، در واقع بانوانی که ورزشکار هستند از شادمانی بهتری برخوردار هستند.

لذا با توجه به این موضوع که در ورزش­های تیمی ارتباط افراد با همدیگر بیشتر بوده و همچنین حمایت جمع از همدیگر برای نیل به هدف و موفقیت بیشتر است؛ بنابراین در صورت وجود مشکلات و ضعف، حمایت افراد از همدیگر برای فرد ورزشکار تکیه گاهی می­شود که فرد با استفاده از حمایت و پشتیبانی گروهی بر مشکلات و نقاط ضعف فایق آمده لذا احساس رضایت و شادمانی فرد نیز افزایش می­یابد. در صورتی که در ورزش­های انفرادی چون همه مسئولیت بر عهده خود شخص می‌باشد در صورت وجود مشکلات یا عدم موفقیت شخص بیشتر تحت فشار بوده و حمایت کمتری را دریافت می‌کند.


سلامت عمومی

به طور خلاصه می­توان گفت که ورزش و فعالیت‌های جسمی به ویژه فعالیت‌های پرجنب و جوش و مهیج موجب ارتقاء سطح سلامت جسمی و روانی فرد شده و از این طریق موجب احساس خوشایندی و رضایتمندی فرد می­شود. در واقع برخورداری از چنین احساسی، ضمن تعالی شخصیت فرد و انسجام ابعاد آن، وی را در شکل­ گیری بهتر توانایی­های روان شناختی کمک می‌کند و در نهایت فرد در سایه مسلح شدن به توانایی­های روان‌شناختی، قابلیت مقابله با فشار روانی را کسب می‌کند. به طور کلی می­توان با قاطعیت بیان کرد که ورزش و فعالیت‌های جسمی ضمن کمک به سطح سلامت جسمی، سلامت روانی فرد را نیز تضمین می‌کند.

همچنین براساس نتایج به دست آمده برای فرضیه های مبتنی بر مقایسه نمره کل و خرده مقیاس­های سلامت عمومی بین بانوان ورزشکار فعال در رشته ورزشی تیمی و فعال در رشته ورزشی انفرادی، نتایج نشان داد که تفاوت معناداری بین ورزشکاران فعال در رشته ورزشی تیمی و فعال در رشته ورزشی انفرادی در نمره کل سلامت عمومی وجود دارد. همچنین نتایج نشان داد که از بین خرده­ مقیاس­های سلامت عمومی در سه خرده مقیاس (نشانه­ های جسمی، نشانه­ های اضطرابی و اختلال در کارکرد اجتماعی) تفاوت معناداری بین ورزشکاران فعال در رشته ورزشی تیمی و فعال در رشته ورزشی انفرادی وجود دارد. بدین صورت که میزان سلامت عمومی در بین ورزشکاران دارای رشته‌ ورزشی انفرادی بیشتر از ورزشکاران دارای رشته‌ ورزشی تیمی بود. 


احساس تنهایی

احساس تنهایی، حالت ناراحت کننده­ای است و زمانی به وجود می­ آید که بین روابط بین فردی که فرد تمایل دارد آن را داشته باشد و روابطی که وی در حال حاضر دارد، فاصله وجود داشته باشد. این تعریف بر خصوصیت عاطفی احساس تنهایی تأکید می‌کند. احساس تنهایی یک تجربه عاطفی ناراحت کننده است، اما بر عنصر شناختی نیز تأکید دارد. به این صورت که احساس تنهایی ناشی از این ادراک است که ارتباطات اجتماعی فرد، برخی از انتظارات او را برآورده نمی‌کند. لذا با توجه به این تعریف زمانی که فرد از شرایط موجود رضایت نداشته باشد بیشتر احساس تنهایی خواهد کرد.

یافته های پژوهش نشان داد میزان تنهایی ناشی از ارتباط با خانواده در بین ورزشکاران دارای رشته‌ ورزشی تیمی بیشتر از ورزشکاران دارای رشته‌ ورزشی انفرادی بود. در تبیین این یافته ­ها چنین می­توان گفت که ورزشکاران دارای رشته‌ ورزشی تیمی به علت اینکه برنامه و زمان تمرینات توسط تیم مشخص می­شود و خود کنترلی بر شرایط و برنامه­ ریزی موجود ندارند و به تبع آن زمان و امکان ارتباط با خانواده کاملا در حوزه اختیار آن­ها نمی‌باشد لذا احساس تنهایی بیشتری را تجربه می­کنند در صورتی که ورزشکاران دارای رشته‌ ورزشی انفرادی چون به صورت انفرادی به فعالیت ورزشی مشغول هستند و برنامه­ ریزی و زمان انجام تمرینات را می­توانند مدیریت کنند کنترل بیشتری بر زندگی شخصی خود احساس کرده و احساس تنهایی کمتر را تجربه می­نمایند. 

شایان ذکر است، با توجه به نتایج متناقض پژوهش که نشان داد نمره کل احساس تنهایی بین ورزشکاران فعال در رشته ورزشی تیمی و فعال در رشته ورزشی انفرادی تفاوت معناداری ندارد و تنها در یک خرده مقیاس بین این دو گروه تفاوت مشاهده شده است، لذا با توجه به پیچیدگی و درهم تنیدگی متغیرهای روان‌شناختی، باید در نظر داشت که متغیرهای روانی و اجتماعی فقط از ورزش تأثیر نمی­پذیرند. ورزشکاران از لحاظ ژنتیک، خانواده، محل کار، محل تحصیل، دوستان، محیز خانه، محیط ورزش و غیره نیز به طور مداوم تأثیرپذیری روانی و اجتماعی دارند و نوع ورزش آن­ها (انفرادی یا تیمی) در این میان به عنوان یکی از متغیرهای تأثیرگذار می‌باشد.





برای ارسال نظرات از فرم پایین صفحه استفاده کنید.

فرستنده:

پست الکترونیک:

نظرات: